اخبار

مروری برادبیات « فقر کودک»

مروری برادبیات « فقر کودک»
یاداشت - روز جهانی کودک همزمان با سالگردتصویب پیمان نامه حقوق کودک فرصتی جهت تاکید همه جانبه به نیازهای کودکان به عنوان آسیب‌پذیرترین گروه در هر جامعه‌ای است.

روز جهانی کودک همزمان با سالگردتصویب پیمان نامه حقوق کودک فرصتی جهت تاکید همه جانبه به نیازهای کودکان به عنوان آسیب‌پذیرترین گروه در هر جامعه‌ای است.
توجه به ادبیات « فقر کودک» از آن جا ضرورت دارد که این کودکان ضمن سپری کردن دوران کودکی مشقت بار، در بزرگسالی نیز تحت تاثیر فقر دوران کودکی قرار خواهند گرفت و به این ترتیب آینده آن ها متاثر از معضلات دوران کودکی خواهد بود. بنابراین نباید از نیازهای آنها به سادگی عبور کرد.
روز جهانی کودک در سراسر جهان انگیزه‌ای برای توجه به حقوق کودکان است و این روز تنها برای جشن گرفتن و شادی کودکان نیست، بلکه هدف از نامگذاری این روز تلاش برای محو فقر در زندگی کودکانی است که به دلیل محرومیت تجربه دنیای شیرین کودکانه از آنها ربوده شده است .

طبق ماده ۱پیمان‌نامه حقوق کودک منظور از کودک هر فرد کمتر از ۱۸ سال در نظر گرفته شده است . آنچه حائز اهمیت است فقر و نابرابری از بزرگترین ریسک های اجتماعی هستند که معمولاً رشد طبیعی کودکان را تهدید می کند و در سایه آن ریسک ها، کودکان شرایط بسیار سخت و ناگواری را تجربه می کنند، چه بسا که از ادامه حیات باز بمانند و بهار زندگی آنان به خزان تبدیل شود.

فقر کودک عبارت است از "کودکانی که از منابع مادی، معنوی و احساسی که برای رشد، بقا و شکوفایی استعدادهای خود بدان نیاز دارند محروم بوده و از اینرو قادر به بهره مندی از حقوق خود، شکوفا ساختن استعدادهای بالقوه یا مشارکت بعنوان اعضای جامعه نمی باشند" آنچه قابل ذکر است تمایز میان « فقر کودک» با« فقر خانوار» است؛ زیرا محاسبه فقر خانوار با رویکرد پولی، برای شناسایی و اندازه گیری فقر مورد استفاده قرار می‌گیرد، و به طبع آن استراتژیهای کاهش فقر برافزایش درآمد خانوار متمرکز می باشد. با وجود استفاده گسترده از رویکرد پولی، باید اذعان داشت فقر مفهومی چند بعدی است و تنها از طریق روشهای پولی قابل حل نخواهد بود. بویژه سازمانهایی که در ارتباط با مواضع فقر کودکان فعالیت می کنند فقر را مسئله ای چند وجهی می دانند که پرداختن به وجه های مختلف از جمله آموزش ، سلامت روانی ،جسمی و اجتماعی ، محیط زندگی و..... ضروری است .
فقرکودک دارای اثرات متفاوتی می باشد و بعضاً این اثرات بصورت دائمی بر کودکان تاثیر می گذارند و از سویی دیگر محرومیتهای کوتاه مدت می تواند بر رشد بلند مدت کودکان تاثیر گذار باشد بنابراین کودک ، فقر را بعنوان محیطی تجربه می کند که به رشد ذهنی، فیزیکی، احساسی و روحی او صدمه می زند بر این اساس فقر کودک را بایستی فراتراز مفاهیم سنتی آن، از قبیل در آمد کم خانوار یا سطح پایین مصرف در نظر گرفت.
دلایل بسیاری برای نامناسب بودن رویکرد پولی جهت اندازه گیری فقر کودکان وجود دارد. زیرا این رویکرد به سن، جنسیت و ساختار خانوار توجه کمتری دارد. همچنین این حقیقت که نیازهای کودکان متفاوت از نیازهای بزرگسالان می باشد را نادیده می گیرد. همچنین مطالعات زیادی نشان داده اند که در خانوارها بار فقر بطور نابرابر با توجه به تعصبات سنی و جسنیتی انباشته می شود که بطور نامطلوب بویژه برزنان و کودکان تاثیر می گذارد. علاوه بر این، رویکرد پولی به این نکته که رفاه کودکان به کالاهای غیر مبتنی بر بازار نیز وابسته می باشد، توجهی ندارد.
در پایان باید اشاره داشت فقری که کودکان با دستان، افکار و جسم خود تجربه می‌کنند به صورت زنجیره وار با یکدیگر مرتبط است. برای مثال فقر مادی منجر به سوء تغذیه می شود، که آن هم به نوبه خود بر بهداشت و آموزش تاثیر می گذارد، بهداشت و آموزش هم به نوبه خود بر رشد بلند مدت کودکان موثر می باشد. علاوه بر این، به منظور مقابله با فقدان منابع مالی ممکن است کودکان در خانوارهای فقیر درگیر کار شوند، که این مسئله با محروم کردن کودکان از مدرسه بر رشد شناختی و فیزیکی آنها اثر منفی می گذارد. بنابراین فقر کودک دارای ماهیت چند بعدی می باشد ودر پرداختن به موضوع فقر کودک، تامین اقتصادی تنها یکی از چند اجزای تشکیل دهنده آن محسوب می شود و سایر جنبه های محرومیت مادی نیز، مانند دسترسی به خدمات اولیه و موضوعات مربوط به تبعیض و محرومیت اجتماعی که بر خودباوری و رشد آنها موثرند بایستی درکنار جنبه های دیگر محرومیت، مرکز توجه فقر کودک قرار گیرد.
مسلم است سیاست ها و اقدامات لازم جهت کاهش فقر کودکان همچون سیاست های فقرزدایی، تقویت راهبرد توسعه‌ای و توجه به ویژگی های اقلیمی، جغرافیایی، اجتماعی و اقتصادی مناطق ، تأکید بر آموزش، بهداشت مناسب، توسعه مشارکتی و پایدار و......از جمله مداخلات قابل ذکر در کاهش فقر کودک محسوب می ‌گردد.

دکتر معصومه بااوش

۲۹ آبان ۱۴۰۰ ۱۲:۰۱
دفتر |

نظرات بینندگان

نام را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید