اخبار

قم: محرم و رابطه آن با افزایش امنیت اجتماعی در جامعه

قم: محرم و رابطه آن با افزایش امنیت اجتماعی در جامعه
تحقیقات در نیروی انتظامی نشان می دهد هر ساله آمار و ارقام جرایم در ماه محرم تا حد بسیار زیادی کاهش می یابد و این امر ناشی از اثرگذاری این ماه در درون انسان ها است.

با تحقیقات و پژوهش های انجام شده در جهان این مطلب اثبات شده است که گروه های مذهبی و اصولاً افراد مذهبی کم تر دچار بحران هایی چون بحران هویت می شوند و کم تر در میان آن ها بزه های اجتماعی گسترش و یا رواج می یابد. پزشکان دریافته اند که افراد مذهبی و متدین در برابر بیماری های سخت درمان از مقاومت و امید بیش تری برخوردارند و دین و مذهب در ایجاد آرامش روحی و روانی آنان بسیار مؤثر است. کاهش افسردگی و بیماری های روانی و روحی و حتی سرعت درمان بیماری های جسمی در آنان به مراتب فزون تر از افرادی است که از ایمان برخوردار نیستند و یا مذهبی به شمار نمی آیند. امید به زندگی در آنان بیش تر و شادتر و از نظر روانی از شخصیت سالم و از نظر اجتماعی از تعادل شخصیتی و هنجاری برخوردارند.

همچنین تحقیقات و پژوهش های میدانی که از سوی مؤسسات و مراکز تحقیقاتی علمی صرف انجام شده نشان می دهد که در برخی از فصول بزهکاری افزایش و یا کاهش می یابد. از این رو بر تأثیر عوامل محیطی و آب و هوایی بر نوع رفتار آدمی تحقیقات علمی فراوانی انجام شده است. آنان هم چنین دریافتند که حتی زمان ها و مناسبت های مذهبی تأثیر شگرفی در نحوه برخوردهای اجتماعی افراد غیرمذهبی داشته است و حتی کسانی که غیرمذهبی به شمار می آیند در زمان های مشخصی چون ماه رمضان و محرم از رفتار متعادل تری نسبت به ماه های دیگر برخوردار بوده اند.

 از این رو اعمال جمعی در برخی از زمان ها حتی در گروه ها و افراد غیرمذهبی نیز تأثیرگذار است. این نگرش بر پایه رویکرد کارکرد گرایانه به مسائل مذهبی انجام شده و می شود و محققان و پژوهشگران از این جهت به بررسی دین و مذهب و یا ماه های مذهبی می پردازند تا نقش کارکردهای اجتماعی و روانی امری را بازشناسانند. رویکرد کارکرد گرایانه می تواند به ما این امکان و فرصت را بدهد تا افزون بر تأثیرات مستقیم به تأثیرات و بازتاب های یک عمل دینی در جامعه بپردازیم. از این رو باز خوانی ماه محرم با توجه به رویکرد کارکرد گرایانه آن می تواند به عنوان ابزاری مفید و سازنده و مثبت در ارتقای ضریب امنیت اجتماعی و کاهش بزهکاری در جامعه به ما کمک و یاری کند.

دلایل کاهش جرایم در ماه محرم

تحقیقات در نیروی انتظامی نشان می دهد هر ساله آمار و ارقام جرایم در دهه اول ماه محرم تا حد بسیار زیادی کاهش می یابد که این هم باید مورد توجه ارباب جراید و مسئولان فرهنگی کشور باشد تا درخصوص این قضیه فعالیت کنند و با برنامه ریزی صحیح، سبب زنده ماندن مقدسات و مسائل معنوی شوند و آن را نهادینه کنند تا به خاطر کم بودن پرونده های وارده، نیروهای دادسرا نیز مانند بسیاری از ارگان ها تعدیل شوند.

در ماه محرم انسان ها به حرمت ارزشی که این ماه دارد دور هم جمع شده اختلافات را کنار گذاشته و تصمیم به آغاز زندگی دوباره ای می گیرند. در ماه محرم جامعه و مردم تحت الشعاع عاشورا قرار می گیرد و همین امر عاملی می شود تا با آگاهی و شناخت اقدام به یک بازنگری در وجود خود کنند. در ماه محرم اکثر مردم مراقب رفتار و کردار خود هستند و سعی می کنند تا حد امکان مرتکب عمل خلافی نشوند و در واقع اکثر مردم در این ماه، پلیس خود می شوند که این امر در ماه رمضان نیز مشاهده می شود.

این تحقیقات و نمونه های دیگر نشان می دهد که افزون بر عوامل اعتقادی و مذهبی که موجبات کاهش بزه و جرم می شود، زمان و نیز مکان در کاهش آن موثر است. به این معنا که مردم در مقاطع زمانی مختلف روحیه ها و روش های مختلفی از خود بروز می دهند.

از لحاظ مکانی به یقین سطح خلاف و جرم در مکان های مقدسی چون مکه، مدینه و شهرهای مذهبی دیگر(مشهد، قم و...) و حتی در اطراف امامزاده ها و مساجد نسبت به بقیه نقاط بسیار پایین تر است. باید بررسی کرد که این زمان ها و مکان ها چه دارند که این چنین در کاهش جرایم و تخلفات موثر هستند یا انسان ها را چه می شود که وقتی دراین زمان ها و مکان ها قرار می گیرند به طور طبیعی در شرایطی قرار می گیرند که از جرم و بزه پرهیز می نمایند؟

بی شک موثرترین پلیس و حافظ امنیت اجتماعی انسان ها، وجدانی است که در سینه و قلب آنها قرار دارد و بهترین قانون، آن قانونی است که با فطرت الهی انسان سازگار باشد. از این رو اگر مدیریت حفظ امنیت اجتماعی بتواند هماهنگ با وجدان انسانها وفطرت الهی آنان حرکت کند بالاترین بهره وری و بیشترین تاثیر را در کاهش جرایم خواهد داشت. فضای سالمی که در ماه های رمضان و محرم فراهم می شود به یقین فضای سالم و مکانی دور از گناه است که نقش ارزنده ای درکاهش تمایل انسان های حتی غیرمذهبی به جرم دارد؛ چرا که انسان ها با فطرت الهی متولد می شوند اما فضا، جو، زمان و مکان ممکن است مسیر آنها را منحرف نماید.

محرم و افزایش امنیت اجتماعی

در اسلام دین از سیاست و امور اجتماعی و نیز زندگی فردی از اجتماعی جدا نیست. این گونه است که خمس و زکات به عنوان امری عبادی و جهاد و دفاع از مرزهای اسلام و امنیت عمومی جامعه اسلامی به عنوان عبادت فردی خود را نشان می دهد. هر مسئله فردی و عبادی در اسلام نقش و کارکردی اجتماعی و سیاسی می یابد و هر مسئله اجتماعی و سیاسی و نظامی و اقتصادی بعد و جنبه دینی و عبادی به خود می گیرد. این کارکردها برای محرم و فرهنگ عاشورایی برخاسته از نهضت حسینی نیز ثابت است.

امنیت اجتماعی زمانی افزایش می یابد که قانون به عنوان فرهنگ عمومی پذیرفته شود و وجدان و فطرت بشری خود به عنوان پلیس در جامعه عمل کند و هرکس خود پلیس و مجری درستی اجرای قانون شود. این ممکن نیست مگر آن که از روش دین بهره جست. دین، محاسبه گری ، مهار و کنترل نفس را به خود بشر واگذار می کند و پیش از آن که دیگری درنظر آید خدا و محاسبه وجدان و فطرت پاک در میدان می گذارد. از این روست که مسئله تقوا به عنوان ساز و کاری درونی و مدیریت کنترل اجرایی قوانین در انسان مؤمن عمل می کند. فرهنگ عاشورایی به جهاتی این را تحقق می بخشد؛ زیرا ارزش های دینی را در انسان تقویت و جایگزین ارزش های نابهنجار و غیردینی می کند. از این روست که بزهکاری در انسان کاهش می یابد.

استفاده مناسب از فرصت تاریخی محرم

بدون شک ایام با ارزش ماه محرم برای ما یک فرصت محسوب می شود فرصتی که می توان از آن برای تبلیغ دین مبین اسلام و مذهب مترقی شیعه استفاده کرد و در مجالس و تکایا جوانان و خانواده ها را نسبت به آسیب های اجتماعی و تهدیدات جنگ نرم دشمن آگاه ساخت.

حضور پرشور و خودجوش مردم درمراسم های عزاداری اباعبد الله الحسین (ع) که همگی با عشق به ولایت و نهضت حسینی(ع) انجام می شود نباید بیهوده هدر رود بلکه باید در این خصوص مداحان، مسئولان هیئت های مذهبی ، شاعران و هرکسی که دستی در برگزاری عزاداری سید و سالار شهیدان دارد برنامه ریزی کرده و با توجه به نیاز و خواسته جوانان برای آنان سخن بگوید.

باید مداحان، مبلغان، روحانیون و سخنوران ما نیاز امروز جوانان را بشناسند و با اطلاعات و دانش روز در این گونه مجالس و محافل شرکت کرده و برای مخاطبان خود سخنرانی کنند. چون دیگر جوان امروز با جوان گذشته فرق کرده اند زیرا با استفاده از ماهواره، اینترنت، شبکه های اجتماعی موبایلی و دیگر وسایل پیشرفته روز جدیدترین اطلاعات و دانش ها را در اختیار می گیرند و اگر مداحان و سخنوران و مبلغان به درستی نیاز آنها را نتوانند برآورده سازند قطعاً موجب سرخوردگی و گریزان شدن آنان از مساجد و تکایا خواهد شد.

به همین منظور رعایت مسائل زیر برای استفاده از این فرصت تاریخی و مذهبی توصیه می شود:

1-جهت‌دار کردن مجالس در راستاى اهداف عزاداری

2- ایجاد بستر مناسب براى جذب جوانان و نوجوانان

3- پرداختن به مسائل و معضلات اجتماعى و فرهنگى و پاسخگویی به شبهات دینى و اعتقادى

4- افزودن معرفت، محبت و ارادت مردم بر ائمه اطهار علیهم السلام

5- شناساندن  مکر و حیله دشمن

6- نیاز سنجی از جامعه مخصوصاً جوانان

7- مخاطب شناسی توسط وعاظ و مداحان

8- جذب جوانان و جمعیت آسیب پذیر و مشارکت دادن آنها در برنامه ( سؤال ، اظهار نظر به موضوع ....)

9- جایگزین کردن روش های متنوع در انتقال مطالب

10- شناسایی و آگاهی پیدا کردن به مناسبت ها

نتیجه گیری

در پایان باید یادآور شد که در محرم به عنوان ظرف زمانی عاشورا مردم انگیزه بیش تری می یابند تا خود را مدیریت کنند و بر پایه قوانین اسلام و هنجارهای آن عمل نمایند. همین مسئله منجر به کاهش بزهکاری و افزایش ضریب امنیتی در جامعه می شود، زیرا قوانین اسلام در حوزه رفتارها چیزی جز هنجارها و رفتارهای قانونی نیست. این گونه است که بیش تر مردم در چارچوب قانون عمل می کنند. این وضعیت دیگران را نیز وامی دارد که در این مدت خود را کنترل و مهار نمایند و حتی بزهکاران در این زمان دست از بزه می شویند.

در این جا یک پرسش قابل طرح است و آن اینکه  چگونه می توان از فرهنگ عاشورایی برای تداوم رفتارهای هنجاری جامعه بهره گرفت و آن را به عنوان ساز و کاری مفید در همه زمان ها و مکان ها سود جست؟

به نظر می رسد که برای پاسخ درست دادن به این پرسش می بایست به عواملی مؤثر که کارکردی چنین مفید و سازنده در محرم دارند توجه کرد. البته نمی توان زمان و مکان را در کنترل و مهار بزه نادیده گرفت و مسئله عاشورا خود به تنهایی نقش مهم و تأثیرگذاری در افزایش ضریب امنیتی جامعه و کاهش بزه دارد. با این همه می توان با بازخوانی و تحلیل درست این مسئله به عناصری دست یافت که می تواند در فرهنگ پذیری و افزایش هنجارها در زمان های دیگر کمک و یاری کند.
۷ مهر ۱۳۹۸ ۱۱:۴۵
خبرگزاری پلیس |

نظرات بینندگان

نام را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید