اخبار

با کودک و نوجوان آسیب‌دیده آزار جنسی، چگونه رفتار کنیم؟ بخش اول

معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری قم
برگرفته از کتاب فرزندم مراقبت هستم؛‌ معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری قم

بخش اول:

در همه جای دنیا کودکان بیشتر از بزرگ‌سالان در معرض آسیب‌های روحی و جسمی و از همه مهم‌تر در معرض سوءاستفاده‌های گوناگون بزرگ‌ترها قرار دارند. آزاردهندگان جنسی معمولاً افرادی هستند که به‌طور روزمره به کودک دسترسی دارند. شخص آزاردهنده می‌تواند یک همبازی بزرگ‌تر، مربی مهد یا مدرسه، مربی آموزشگاه، راننده سرویس مدرسه، پرستار کودک و حتی دوست، آشنا، همسایه یا از بستگان نزدیک باشد. آزار جنسی کودکان، یکی از دشوارترین واقعیت‌هایی است که خانواده با آن مواجه می‌شود؛ ناآگاهی جامعه بالأخص والدین در پیشگیری از جرم، شناسایی به‌موقع آن، برخورد و واکنش با کودک، متعدی و جرم، زمینه گسترش ابعاد و عواقب وخیم واقعه را فراهم می­‌کند. این‌گونه آزارها اغلب در سکوت کودکان و والدین، به رازها و عقده­‌های خاموش تبدیل می­‌شود. جامعه برای داشتن آینده روشن فرزندان، نیازمند والدین مسئول، آگاه، هوشیار و شجاع است. اولین قدم آموزش و آگاهی والدین به ‌دور از ترس، وحشت، بدبینی و سیاه‌نمایی است. دومین گام آموزش و صحبت­ کردن با فرزندان در مورد خطرهای جامعه به‌طور روشن، صحیح و متناسب با سن آن‌ها است. در این نوشتار برآنیم تا بررسی کنیم اگر برای فرزند و یا اطرافیان واقعه‌ای رخ داد به لحاظ تربیتی چگونه باید مقابله و برخورد شود؟ چه اسناد و مدارکی می­تواند به کشف جرم و تشخیص متهم کمک کند؟

توصیه‌های تربیتی و روانی

1) این را باید دانست که هدف نخست، پیشگیری از وقوع مجدد آن اتفاق است. کودک باید مطمئن شود که هدف شما تنبیه او به سبب اتفاق گذشته نیست. بلکه شما در حال برنامه‌ریزی مشترک برای محافظت از کودک در زمان‌های آتی هستید.

2) اگر والدین در مورد آزار و تعرض جنسی با کودک هیچ صحبتی نکنند و موضوع را نادیده بگیرند، کودک یا فکر می‌کند مشکلی وجود نداشته و یا تصور می­‌کند که گناهی نابخشودنی انجام داده است.

3) بهترین راه این است که در مورد تجربه تلخی که داشته گفت‌وگو شود. اگر فرزند به والدین بگوید و والدین نیز با او همدردی کنند، نوعی امنیت و همدلی برای فرزند ایجاد می‌شود که برای او آرامش­‌بخش است. به او اطمینان دهید که خداوند ناظر همه ماست و فردی که کار زشتی با او انجام داده یا او را آزار داده، به‌طور قطع مجازات خواهد شد.

4) در صورت شتاب‌زدگی، آشفتگی و برخوردهای خشونت‌آمیز والدین، کودک شدیداً احساس گناه می‌کند و ترجیح می‌دهد که سکوت کند و خاموش باشد و راجع به اتفاقی که افتاده است، صحبت نکند. پرسش‌های مکرر، توضیح خواستن­‌های بی‌مورد، سرزنش، شماتت و تحقیر باعث می­‌شود فرزند قفل سکوت را نشکند.

5) برای فرزند محیط امن و آرامی را فراهم آورید تا بتواند در مورد این جریان با شما و یا شخص دیگری که به او اعتماد دارد، صحبت کند. او را تشویق کنید که در مورد تجربه خود با شما حرف بزند، اما به‌هیچ‌وجه به او نگویید که این اتفاق نباید رخ می‌داد و تو مقصری.

6) گاهی در شروع کار صرفاً کنار هم ­بودن و البته نشان ­دادن آمادگی برای شنیدن صحبت‌های کودک کفایت می‌کند. به کودک بگویید:

«برای خیلی از بچه‌ها ممکن است چنین اتفاقی بیفتد.» با این گفته، تحمل حادثه و البته بیان آن برای کودک آسان‌تر می‌شود.

«شما می‌توانی هرچه از ماجرا را خواستی، بگویی. می‌توانم منتظر باشم هر وقت راحت‌تر بودی برایم تعریف کنی. مطمئن ­باش حتماً به تو کمک خواهم کرد.»

«حتی اگر کار بدتری را هم با تو انجام می‌دادند، از دستت عصبانی نبودم و کمکت می‌کردم.»

7) گرچه سخت است ولی از بروز هرگونه احساساتی که ممکن است منجر شود که فرزندتان از دادن اطلاعات بیشتر دست بردارد، خودداری کنید. والدین نباید ناراحتی و احساس گناه درونی خود را بابت اتفاق نشان دهند.

8) بچه‌ها همواره در ذهنشان به این فکر می‌­کنند که «اگر به مادر بگویم مادرم دق می‌کند»؛ «پدرم کنترل خودش را از دست می­‌دهد و ممکن است فرد متعرض را بکشد»؛ «برای برادرم آبرویی نمی‌ماند»؛ «خانواده­‌ام مضحکه می­‌شوند»؛ «زندگی‌مان از هم می‌پاشد» و با این تصورات همیشه سکوت را ترجیح می­‌دهند. بنابراین خانواده‌ها باید بر خشم و احساس خود کنترل و مدیریت داشته باشند تا بتوانند مسئله را حل کنند. خشم غیرقابل‌کنترل پدر، گریه‌های مداوم مادر و ترس از آبروی خانواده آن چیزی است که باعث می­‌شود مجرمان به مقاصد خود برسند.

9) رازدار فرزندان باشید. از افشا­ کردن موضوع حتی به سایر افراد خانواده، به‌جز کسانی که به دلیل داشتن مسئولیت و کمک‌رسانی باید در جریان قرار بگیرند، به‌شدت احتراز کنید. مطلع شدن بچه‌­های دیگر نه‌تنها کمک‌کننده نیست بلکه موجب آزار روحی آن‌ها و ترس و اضطراب همیشگی­‌شان می­‌شود.

10) سوءاستفاده‌های انجام‌شده در مدرسه را بدون مشورت با مشاور متخصص یا بدون درخواست قضایی به مسئولین مدرسه اطلاع ندهید. با افراد غیرمتخصص مشورت نکنید، حتی اگر از نظر شما افراد باتجربه‌ای باشند.

11) از کودک بخواهید ماجرا را بنویسد و البته اطمینان دهید قصد خواندن نوشته‌اش را ندارید. به او بگویید بعد از نوشتن ماجرا آن را از بین ببرد. این کار علاوه بر تخلیه هیجانی به او کمک می‌کند که با احساس راحتی بیشتری به‌صورت کلامی صحبت‌هایش را مطرح کند.

12) اگر نمی­‌تواند بیان کند، از او بخواهید صحنه ماجرا را به­‌صورت نقاشی و نمایش با عروسک یا حرکات بدن نشان دهد.

13) به او اطمینان خاطر بدهید که مرتکب هیچ کار بدی نشده و او مقصر نبوده است. بدترین کار این است که به کودک حمله کنید و او را به‌طور کامل مقصر جلوه دهید. در این ­صورت مشکلات او بیشتر خواهد شد.

14) از رفتارهای مراقبتی شدید مانند مرتباً به­‌دنبال­ کودک ­بودن و هر کار دیگر یا گفتاری که حاکی از نگرانی‌تان است، خودداری کنید. بهتر است کودک به روال عادی زندگی خود ادامه دهد. البته اگر احساس می‌کنید قبلاً در محبت به او کوتاهی نموده‌اید، لازم است نیازهای عاطفی او در حد طبیعی ارضاء شود.

15) پس‌ازآنکه شکایت کردید، تنش‌­های دادگاه، تهدیدهای متهم، اضطراب­ ناشی از وقت دادرسی، خستگی از رفت‌وآمد به دادسرا و کلانتری، تصورات احتمالی از نتایج دادگاه و دیگر افکار منفی و استرس‌زا را به فرزندتان منتقل نکنید.

16) مسافرت کوتاه با والدین و رفتن به خانه اقوامی که احساس خوب به کودک می‌دهند، به تسهیل فرایند کنار آمدن با شرایط کمک می‌کند.

17) برای فرزندتان ‌وقت معاینه پزشکی بگیرید. باید او را نزد متخصصی ببرید که تجربه کافی در معاینه کودکان و نوجوانان و تشخیص آسیب­‌های جنسی و فیزیکی داشته باشد. حتماً برای فرزندتان به‌دقت توضیح دهید که معالجه پزشکی و آزار و اذیت جنسی باهم فرق می‌­کنند.

18) از یک روان­شناس و متخصص متعهد برای برگشت دوباره فرزندتان به زندگی، چگونگی برخورد با او، تجدید و تقویت نشاط و آرامش او کمک بگیرید.

۶ شهریور ۱۳۹۷ ۱۴:۲۳
http://dadgostari-qm.ir/Default.aspx?tabid=4870&articleType=ArticleView&articleId=148280 |

نظرات بینندگان

نام را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید