طرح شبه خانواده

طرح شبه خانواده (امین موقت)
مقدمه:
در فرهنگ های مختلف جهان، کودکان فاقد سرپرست توسط خانواده های خواهان پرورش فرزندان بیشتر، پذیرش می گردند.
در کشور ما خانواده های فاقد فرزند و یا خواهان پرورش فرزندان بیشتر، اقدام به پذیرش فرزند از خانواده های دیگر و یا از بین کودکان محروم از خانواده از طریق سازمان بهزیستی می نمایند.
پذیرش فرزند، از جمله راهکارهای مهم مقابله با پیامدهای منفی نگهداری دراز مدت کودکان در مراکز بشانه روزی می باشد که مانع از آسیب به رشد و پرورش سالم کودکان می گردد.
پذیرش فرزند نقش مثبتی در ارایه سرپرستی صالح، برای کودکان بازی نموده و به تقویت روند موسسه زدایی و ایجاد پرورش فرزندان در دامان خانواده کمک کرده است.
فرهنگ ایرانی و اسلامی نیز مملو از سنت ها و اعتقادات مثبت در ارج نهادن به پذیرش و پرورش فرزندان در خانواده است.
پیامبر اسلام نیزخود در دامان دایه ای گرانقدر و خانواده ای جایگزین مهربانی پرورش یافتند. یکی از عمده ترین قالب های حمایت از کودکان بی سرپرست، شبه خانواده می باشد.
وضعیت کودکی که از طرف دولت به افراد یا خانواده سپرده می شود باید مورد ارزیابی منظم قرار گیرد.ماده 25 پیمان جهانی حقوق کودک
تعریف شبه خانواده:
طرح شبه خانواده با هدف پیشگیری از اقامت دراز مدت کودکان در مراکز و پیشگیری از مشکلات عاطفی کودکان، پیشبرد و تداوم موسسه زدایی و براساس تجارب علمی پیشنهاد شده است.
در این طرح تعداد (1 الی 3) کودک در خانواده بستگان یا خانواده داوطلب واجد صلاحیت تحت مراقبت قرار گرفته و به صورت مستمر بر زندگی آنان نظارت صورت می گیرد.
شرایط خانواده های داوطلب:
1- اعضای خانواده می بایست ایرانی،‌ مسلمان، متعهد، ‌معتقد به مبانی اعتقادی و اسلامی، فاقد سوء پیشینه کیفری، ‌مشهور به حسن اخلاق، دارای انسجام، توانایی و مهارت کافی در پرورش کودکان باشند.
2- با توجه به سن و جنسیت فرزند و مدت نگهداری، ‌اعضای خانواده می بایست متعهد به رعایت دقیق موازین شرعی و پرورش اسلامی باشند و بدان عمل کنند.
3- برخورداری اعضای خانواده از سلامت روان وسلامت جسمانی در حد ایفای نقش و مسولیت، نسبت به فرندان و حقوق آنان.
4- خانواده های داوطلب باید حداقل دارای مدرک تحصیلی دیپلم باشند. داوطلبان دارای کارشناسی علوم تربیتی، روان شناسی،‌ جامعه شناسی و مددکاری در اولویت می باشند.
5- خانواده های دواطلب باید در کار با کودک دارای شناخت و تجربه لازم باشند و توانایی آنها در حمایت از کودکان مورد ارزیابی لازم قرار گیرد.
6- بستگان سببی و نسبی کودک در صورت واجد شرایط بودن در اولویت قرار می گیرند.
7- سن زوجین داوطلب باید حداقل 25 سال و حداکثر 50 سال باشد.
8- پس از پذیرش فرزندان در خانواده،‌تعداد اعضای خانواده نباید از 7 نفر تجاوز نماید.
9- خانواده داوطلب می بایست از تمکن مالی مناسب برخوردار باشند.
10- خانم های فاقد همسر در صورت دارا بودن سایر شرایط با تایید کمیته شبه خانواده استان می توانند سرپرستی 1 الی 3 کودک دختر را عهده دار شوند.
کودکان مشمول این طرح:
کودکان مقیم شبانه روزی ها که با زمینه سازی مناسب مددکاری انتخاب و به صورت کوتاه مدت یا بلند مدت جهت زندگی، به خانواه های داوطلب واجد صلاحیت منتقل می گردند.
نحوه اجرا و پیگیری طرح:
1- انتخاب کودکان
فرزندان واجد شرایط با مطالعه کارشناسی و نظر فرزند، نظر سرپرست شبه خانواده و با در نظر گرفتن مصالح تربیتی و حقوقی کودک انتخاب می گردند. ویژگی های کودک و خانواده های داوطلب با هدف افزایش امکان موفقیت شبه خانواده مورد بررسی دقیق کارشناسی قرار می گیرد.
2- شناسایی و تایید صلاحیت خانواده های داوطلب، ‌این امر طی گزارشات مددکاری صورت می پذیرد. گزینش خانواده داوطلب از طریق کمیته شبه خانواده استان شامل: مدیرکل استان، معاون اموراجتماعی استان، کارشناس شبه خانواده استان، مدیر بهریستی شهرستان و کارشناس حقوقی استان انجام می گیرد.
3- آموزش و ایجاد آمادگی در کودکان و خانواده ها، ایجاد زمینه های مناسب آشنایی اعضای شبه خانواده با فرزندان و شناخت محیط جدید زندگی قبل از تحویل فرزندان توسط کارشناسان مجرب انجام می گیرد. ضمن آن که قبل از انتقال کودکان به خانواده، آموزش لازم به خانواده های داوطلب داده می شود.
4- انتقال ضابطه مند و قانونی؛ بهزیستی استان پس از موافقت با تحویل کودک به خانواده اقدامات لازم را جهت صدور معرفی نامه به مراجع قضایی برای دریافت حکم امین موقت کودک را به عمل می آورد.
نظارت و پیگیری:
در طول اقامت کودک در خانواده وضعیت کودک مورد نظارت مستمر قرارگرفته و گزارشات لازم در پرونده اجتماعی کودک درج می گردد.
پس از تحویل کودک به خانواده، باید اقدامات لازم در زمینه رفع نیازهای اساسی کودک از جمله تامین نیازهای جسمانی، روانی، عاطفی، فرهنگی، اجتماعی،‌ بهداشتی و تحصیلی کودک از طریق اعضا خانواده فراهم شود.
لازم به ذکر است در صورتی که تداوم زندگی کودک در شبه خانواده به صلاح وی نباشد و یا کودک با سوءرفتار و بی توجهی روبرو باشد و بنا به گزارش، کارشناس حقوقی بازگشت کودک را ضرور بداند نسبت به بازپس گیری کودک از شبه خانواده، اقدام خواهد شد.