منظور از ساختار ، دستگاهها و سازمانهایی هستند  که بر اساس قانون دارای  وظایف  مشخص  در حوزه های  گوناگون  می باشند. از آنجائیکه  شناخت وظایف  دستگاههای مسئول  می تواند  نقش موثری در برنامه ریزی و سیاستگذاری  درون سازمانی و برون  سازمانی  در حوزه اجتماعی داشته باشد.لذا  ضروری است  سیاستگذاران ، محققان و دانشجویان  عرصه  امور اجتماعی  به مسئولیتهای مربوطه در حوزه های مختلف  احاطه داشته  باشند. به همین منظور  در این بخش  به وظایف  قانونی  دستگاههای  مرتبط  با بیماری  اچ ای وی / ایدز  بطور مختصر  اشاره می گردد.                     

                                                       وظایف سازمانهای مرتبط با موضوع ایدز

وظایف سازمان زندانها و اقدامات تامینی کشوردرخصوص بیماران مبتلا به اچ ای وی/ ایدز:
-راه اندازی و فعالیت 50 مرکز کلینیک مشاوره رفتاری کلینیک مثلثی در زندانهای کشور
کلینیکهایی که در سال 2002 به عنوان بهترین تجربه سازمان بهداشت جهانی منطقه مدیترانه شرقی معرفی شده است. همچنین این مرکز که برای نخستینبار و براساس بخشنامه ریاست قوه قضاییه ارایه سوزن و سرنگ استریل به زندانیان به منظور جلوگیری از سرنگ مشترک و انتقال آلودگی را آغاز و ممنوعیت توزیع تیغ یک بار مصرف با محافظ پلاستیکی خاص در کل زندانها را لغو کرده است.
- عضویت در کمیته کشوری کنترل و پیشگیری از عفونت ایدزو عضویت در کمیته ملی کاهش آسیب
- تهیه توافقنامه مشترک با معاونت سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در ارتباط با کنترل بیماریهای پرخطر و کاهش آسیب ناشی از اعتیاد در زندانها
- مشارکت در برپایی پایگاه دیده ور با وزارت بهداشت جهت تعیین میزان آلودگی به ویروس‌ایدز درزندانها 
                                                                                                                            
-برنامه ریزی در جهت اجرای برنامه های مرتبط در برنامه سوم  استراتژیک ایدز (مراجعه به برنامه سوم استراتژیک ایدز  در قسمت قوانین)

وظایف سازمان انتقال خون د رخصوص بیماران مبتلا به اچ ای وی/ ایدز:
- آموزش و مشاوره درباره بیماری ایدز و سایر بیماریهای منتقله از راه خون مانند هپاتیت به اهداکنندگان قبل از اهدای خون، روندی که در نتیجه آن مراجعینی که خود را واجد شرایط اهدای خون نمیبینند، خود را از اهدای خون معاف میکنند و از چرخه خارج میشوند.
-غربالگری اهداکنندگان توسط بخش اهدا
-اجرای سیستم خود حذفی محرمانه به نحوی که پزشکان، اهداکننده را نسبت به رفتار پرخطر توجیه کرده و راههای ابتلا به بیماریهای عفونی قابل انتقال از طریق خون را توضیح داده و از آنها میخواهند که اگر به سالم بودن خون خود شک دارند ولی تمایلی به دانستن دیگران ندارند بطور محرمانه خون خود را از چرخه حذف کنند.
-پذیرش اهداکنندگان با کارت شناسایی عکسدار معتبر تا افرادی که بنا به دلایلی از اهدای خون معاف شده اند، در گروه اهداکنندگان قرار نگیرند.
-انجام آزمایشات روتین: خونهای اهدایی از نظر هپاتیت إ،ئ و ایدز و سفلیس بطور روتین آزمایش میشوند و در بخش کنترل کیفی آزمایشات مجددا ارزیابی میشوند که این مراحل آزمایشات طبق دستورالعملهای مدرن صورت میگیرد و هرگونه مورد مثبت از چرخه مصرف حذف میشود.
– برنامه ریزی در جهت اجرای برنامه های مرتبط در برنامه سوم استراتژیک ایدز ( مراجعه به برنامه سوم استراتژیک کنترل ایدز در قسمت قوانین)

وظایف شهرداری( ستاد شهر سالم تهران) د رخصوص بیماران مبتلا به اچ ای وی/ ایدز:
ستاد شهر سالم تهران، اقدامات انجام شده در خصوص ایدز اجرا نموده است :
- تاسیس پایگاههای اطلاعرسانی پیشگیری از ایدز در مناطق و فرهنگسراهای مختلف تهران
- برگزاری دهها کارگاه آموزشی مهارتهای زندگی با تاکید بر پیشگیری از ایدز
- اجرای طرح ساماندهی معتادان تزریقی-سال 84-
- تدوین بروشورهای آموزشی پیشگیری ازایدز و چاپ در تیراژ زیاد که به صورت رایگان در اختیار شهروندان قرار گرفته است
- تهیه نشریه الکترونیکی سلامت-اسفند 83-
- اطلاع رسانی از طریق بیلبوردهای سطح شهر تهران با شعار، پیام وتصویر
- برگزاری همایش علمی آشنایی با بیماری ایدز در مناطق و فرهنگسراهای مختلف شهر تهران
- برگزاری ساعت آموزش مرزی و گروهی در خصوص ایدز
- اجرای طرح آموزش پیشگیری از ایدز به صورت خانه به خانه به بانوان منطقه 20 و منطقه 12
- برگزاری جشنواره و نمایشگاه خون، ایدز، اعتیادمرداد83

وظایف سازمان هلال احمر د رخصوص بیماران مبتلا به اچ ای وی/ ایدز:
-آموزش جوانان: این آموزش در گروههای مختلف سنی، جنسی، شغلی بعنوان گروه در خطر بواسطه احتمال تجربه رفتارهای پرخطر توسط آموزش های سازمان جوانان هلال احمر به اجرا گذاشته میشود. قابل ذکر است که در حال حاضر آموزشهای جمعیت هلال احمر در مدارس، کانون دانش آموزی ،دانشگاه، مدرسه آموزش عالی ، کانون دانشجویی در سطح کشور است
-آموزش امدادگران: امدادگران بعنوان گروه پرخطر بواسطه احتمال تماس با خون و ترشحات در فعالیتهای امدادی ، از طریق سازمان امداد و نجات آموزش لازم را دریافت میکنند.
- آموزش جامعه :اولیاء، مسئولین و داوطلبان بعنوان موثرترین گروهها در کاهش بدنامی و تبعیض و تسهیل کننده اجرای برنامه های کنترلی در جامعه ، از طریق سازمان داوطلبان آموزش لازم داده میشوند
- برنامه ریزی در جهت اجرای برنامه های مرتبط در برنامه سوم استراتژیک ایدز ( مراجعه به برنامه سوم استراتژیک کنترل ایدز در قسمت قوانین)


وظایف وزارت آموزش و پرورش د رخصوص بیماران مبتلا به اچ ای وی/ ایدز:
شرح وظایف اعضای انجمن دانش آموزی مبارزه با ایدز شامل :
-شرکت مستمر در جلسات و کارگاههای آموزشی
-آموزش و اطلاع رسانی از برنامه های انجمن به دانش آموزان مدارس -آموزش همسالان - زیر نظر رابطین بهداشت مدارس
-ارائه گزارش مکتوب و مصور از فعالیتهای آموزشی مدارس -گزارش ماهیانه -
-جمع آوری آثار دانش آموزان جهت تهیه گاهنامه پیک سلامت
-همکاری در تهیه وتوزیع بروشور ، تراکت و کتابچه های آموزشی انجمن.
- برنامه ریزی در جهت اجرای برنامه های مرتبط در برنامه سوم استراتژیک ایدز ( مراجعه به برنامه سوم استراتژیک کنترل ایدز در قسمت قوانین)

وظایف سازمان بهزیستی کشور د رخصوص بیماران مبتلا به اچ ای وی/ ایدز:
- ورود سازمان بهزیستی از طریق کمیته در دو بخش پیشگیری اولیه و ثالثیه به موضوع ایدز  است  که شامل :
الف :پیشگیری اولیه از طریق آموزش های گسترده گروه های پرخطر نظیر معتادان تزریقی ، غیر تزریقی ، همسران معتادان و زنانی که در معرض رفتارهای پر خطر قرا ردارند
ب: پیشگیری ثانویه یا پیشگیری مثبت از طریق آموزش افراد مبتلا، مشاوره‌روانی و کمک در حدتوان سازمان
-نگهداری از یتیمان ایدز در مراکز مربوطه
-ایجاد باشگاه مثبت
- راه اندازی مراکز کاهش آسیب DIC
- مشاره تلفنی از طریق 148 و123
- برنامه ریزی در جهت اجرای برنامه های مرتبط در برنامه سوم استراتژیک ایدز ( مراجعه به برنامه سوم استراتژیک کنترل ایدز در قسمت قوانین)


وظایف باشگاههای مثبت د رخصوص بیماران مبتلا به اچ ای وی/ ایدز:
- انگزدایی، ارایه خدمات رفاهی، توانمندسازی و حمایتیابی از مبتلایان به ویروس ایدز
-حمایت یابی از طریق شناسایی تواناییهای یکدیگر و حمایتگیری از داوطلبان، خیرین، سازمانهای مردم نهاد و سازمانهای دولتی در جهت رفع نیازها
- پذیرش اعضا( 100 نفر در هر باشگاه )بدین صورت که مبتلایان به ایدز می توانند از طریق مراجعه به مراکز کاهش آسیب ها -DIC- که تحت نظارت سازمان بهزیستی است و همچنین مراکز خصوصی درمان اعتیاد،برای عضوگیری و بهره مندی از خدمات قابل ارایه در این باشگاهها، اطلاعات لازم را دریافت کنند.
-آموزشهای مختلف منجمله آموزش بهداشت باروری و جنسی، تغذیه مناسب، راهنمایی دارو درمانی HIV و حاملگی، آموزش مهارتهای زندگی، آموزشهای همگانی، نیازسنجی
- برگزاری کارگاههای توانمندسازی اچ.آی. وی مثبت و خانواده آنها
-خدمات بهداشت روانی و مشاوره فردی، خانوادگی و گروهی)خدمات درمانی در باشگاههای مثبت ارایه نمیشود و تنها اطلاعات کلینیکهای مثلثی در اختیار متقاضیان قرار داده می شود)

وظایف وزارت ،کارورفاه اجتماعی د رخصوص بیماران مبتلا به اچ ای وی/ ایدز:
-راهبری کمیته حمایتهای اجتماعی ایدز
- هماهنگی، سیاستگذاری و نظارت بر فعالیتها و برنامه های کمیته حمایتهای اجتماعی ایدز
- برنامه ریزی در جهت اجرای برنامه های مرتبط در برنامه سوم استراتژیک ایدز ( مراجعه به برنامه سوم استراتژیک کنترل ایدز در قسمت قوانین)

وظایف وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی (دفتر کنترل و پیشگیری ایدز ) درخصوص بیماران مبتلا به اچ ای وی/ ایدز:
- شناسایی و اعلام آمار مبتلا به ایدز
- پوشش درمانی افراد مبتلا
- راهبری کمیته کشوری ایدزو کمیته پایش ایدز
- برنامه ریزی در جهت اجرای برنامه های مرتبط در برنامه سوم استراتژیک ایدز ( مراجعه به برنامه سوم استراتژیک کنترل ایدز در قسمت قوانین)