معرفی مرکز تحقیقات صداوسیما:


مرکز تحقیقات صداوسیما از حیث جایگاه سازمانی، نیروی انسانی و شرح وظایف و امکانات بزرگ‌ترین و گسترده‌ترین مرکز پژوهشی سازمان صداوسیما محسوب می‌شود که مأموریت اصلی آن مطالعه، پژوهش و سنجش در زمینه‌های مورد نیاز صداوسیما با استفاده از روش‌‌های علمی به منظور سیاستگذاری، برنامه‌ریزی، نظارت و ارتقای کیفی برنامه‌های رادیو و تلویزیون در چارچوب اصول و سیاست‌های سازمان صداوسیما و هماهنگی، ارزیابی و سازماندهی پژوهش‌های سازمان براساس نظام جامع تحقیقات است.
فعالیت‌های این مرکز از سال 1340 در قالب مرکزی پژوهشی به نام «مرکز فرهنگ مردم» آغاز شد. در سال 1345، همزمان با آغاز به کار تلویزیون ملی ایران، کمیته «سنجش افکار» راه‌اندازی شد که پس از آن به «مرکز تحقیقات اجتماعی و نظرخواهی برنامه‌ها» تغییر نام داد.
سال 1368 واحدهای مختلف پژوهشی با مأموریت‌های متفاوت در سازمان شکل گرفتند و نهایتاً در همان سال با ادغام واحد فعالیت‌های فرهنگی و مرکز تحقیقات اجتماعی و ارزشیابی برنامه‌ها، «مرکز تحقیقات، مطالعات و سنجش برنامه‌ای» به وجود آمد.
در سال 1381 ساختار مرکز مورد تجدیدنظر قرار گرفت و ساختار جدید آزمایشی آن ابلاغ شد که سه اداره کل پژوهش‌های رسانه و ارتباطات، اداره کل پژوهش‌های اجتماعی و سنجش برنامه‌ای و اداره کل پشتیبانی پژوهش و دو واحد فرهنگ مردم و امور پژوهش شهرستان‌ها و خارج از کشور را شامل می‌شد.
سرانجام در ساختار جدید نام مرکز با تلخیص عنوان به «مرکز تحقیقات صداوسیما» تغییر یافت. علاوه بر آن، اداره کل پشتیبانی پژوهش حذف شد و مدیریت امور پژوهش شهرستان‌ها و خارج از کشور به اداره کل ارتقا یافت. همچنین دو مدیریت مستقل انتشارات و اطلاع‌رسانی و آمار پرسشگری تشکیل شد.



ساختار مرکز
براساس جدیدترین ساختار، مصوب فروردین 1385، مرکز تحقیقات دارای سه اداره کل و چند مدیریت است که هر یک ادارات پژوهش دارای یک شورای علمی می‌باشند.

1-اداره کل مطالعات رسانه
این اداره کل در قالب 6 گروه پژوهشی تخصصی با عناوین: فرهنگ و رسانه، هنر و رسانه، حقوق و رسانه، زبان و رسانه، اقتصاد و رسانه، مدیریت رسانه و مهندسی پیام و مدیریت نظارت و هماهنگی به پژوهش‌های بنیادی و راهبردی در حوزه رسانه می‌پردازد.

2-اداره کل پژوهش‌های اجتماعی و سنجش برنامه‌ای
انجام پژوهش‌های کاربردی در زمینه مخاطب‌شناسی، ارزشیابی برنامه‌ها، شناسایی مسائل و مشکلات مهم اجتماعی مرتبط با رسانه از مهم‌ترین وظایف این اداره کل است که در قالب 9 گروه تخصصی شامل: سنجش افکار و پژوهش‌های سیاسی، سنجش افکار و پژوهش‌های فرهنگی ـ دینی، سنجش افکار و پژوهش‌های روانشناسی، سنجش افکار و پژوهش‌های اجتماعی ـ اقتصادی، سنجش برنامه‌های نمایشی، سنجش برنامه‌های غیرنمایشی، سنجش برنامه‌های کودک و نوجوان، مخاطب‌شناسی، روش‌شناسی و مدیریت ارزیابی و هماهنگی فعالیت می‌کنند.

3ـ اداره کل پژوهش شهرستان‌ها و خارج از کشور
این اداره کل با سه مدیریت پژوهش‌ شهرستان‌ها، پژوهش خارج از کشور و هماهنگی و پشتیبانی به نظرسنجی در خصوص رضایت، اعتماد و میزان مخاطبان شبکه‌های استانی و شهرها و روستاهای کشور و نیز به سنجش و بررسی نیازها، نظرات و دیدگاه‌های ایرانیان مقیم خارج از کشور برای شبکه‌های جام‌جم و نیز مخاطبان شبکه‌هایی مانند العالم، سحر و ... می‌پردازد.

دیگر مدیریت‌های مرکز عبارتند از:

1ـ مدیریت فرهنگ و مردم
گردآوری اطلاعات و اسناد مکتوب، صوتی و تصویری فرهنگ عامه از طریق مطالعات اسنادی، میدانی و ارتباط با فرهنگیاران سراسر کشور؛ مطالعه و پژوهش در موضوعات مختلف فرهنگ عامه با روش‌های پژوهشی متناسب جهت شناساندن جنبه‌های ارزشمند و مثبت فرهنگ مردم ایران، از عمده وظایف این مدیریت است.

2ـ مدیریت برنامه‌ریزی و هماهنگی پژوهش‌ها
برخی از وظایف کلی این واحد عبارتند از: تدوین و اعلام سیاست‌ها و خط‌مشی‌های پژوهشی به حوزه‌های تحقیقاتی پس از تأیید شورای تحقیقات، بررسی برنامه‌ها و طرح‌های پژوهشی سالانه مورد نیاز واحدهای پژوهشی سازمان در قالب نظام جامع تحقیقات، تهیه و تنظیم محتوای ماهنامه «پیام پژوهش»، برنامه‌ریزی و برگزاری دوره‌های آموزش تخصصی مورد نیاز پژوهشگران و تهیه و تدوین برنامه سالانه مرکز.

3ـ مدیریت آمار و پرسشگری
گردآوری، استخراج، کدگذاری، و پردازش داده‌های پژوهشی با به کارگیری روش‌ها و فنون نوین و کارآمد، رسیدگی به فعالیت‌های امور پرسشگری، جمع‌آوری و ساماندهی داده‌های پژوهشی از وظایف این مدیریت است.


4ـ مدیریت انتشارات و اطلاع‌رسانی
آماده‌سازی و ارایه اطلاعات پژوهشی مورد نیاز مرکز و سازمان، هماهنگی و هدایت شبکه‌های اطلاع‌رسانی پژوهشی سازمان، تأمین اطلاعات پژوهشی مورد نیاز مرکز و سازمان، رده‌بندی و نگهداری کلیه پژوهش‌ها، آماده‌سازی و انجام امور ترجمه، تألیف، ویرایش و انتشار کتاب و نشریه، وظایفی هستند که بر عهدة این مدیریت قرار دارند.

5ـ مدیریت روابط عمومی
این مدیریت وظیفه ارتباط مرکز با واحدهای مختلف داخل سازمان و نیز اطلاع‌رسانی از فعالیت‌های مرکز به شیوه‌های مختلف از طریق برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی و مطبوعات را در کنار برخی وظایف دیگر بر عهده دارد.

محصولات مرکز

1ـ گزارش‌های پژوهشی
این گزارش‌ها در حوزه‌های نظرسنجی، افکارسنجی، نیازسنجی، اثرسنجی، تحلیل محتوا، اسنادی و ... در مورد برنامه‌های صداوسیما، مسایل مهم سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی کشور و ... انجام می‌شود و به دو صورت خلاصه و متن کامل برای مسئولان سازمان و سایر استفاده‌کنندگان ارسال می‌شود.

2ـ کتاب‌ها
کتاب‌های منتشر شده مرکز که حاوی ماندگارترین پژوهش‌ها و نیز ترجمه تازه‌ترین آثار پژوهشی برای استفاده پژوهشگران و برنامه‌سازان سازمان است.

3ـ نشریات
الف ـ فصلنامه پژوهشهای ارتباطی «پژوهش و سنجش» به صورت موضوعی منتشر می‌شود و دربرگیرنده مقالات علمی و پژوهشی از استادان، پژوهشگران و صاحب‌نظران رسانه و ارتباطات می‌باشد.
ب ـ فصلنامه «فرهنگ مردم» حاوی مقالاتی از استادان، پژوهشگران و فرهنگیاران مرتبط با واحد فرهنگ مردم مرکز تحقیقات است و درج مطالب مورد نیاز رسانه‌ می‌پردازد.
ج ـ ماهنامه «پیام پژوهش» اطلاع‌رسانی فعالیت‌های واحدهای پژوهشی سازمان را به عنوان مهم‌ترین هدف تعقیب می‌کند و در کنار آن مطالب و مصاحبه‌هایی برای استفاده پژوهشگران و برنامه‌سازان منتشر می‌کند.

4ـ سایت مرکز
سایت مرکز به نشانی اینترنتی  http://www.rcirib.ir  اخبار مهم‌ترین فعالیت‌های علمی و پژوهشی و چکیده پژوهش‌های مرکز را در کنار برخی اطلاعات مورد استفاده دیگر در اختیار بازدیدکنندگان قرار می‌دهد.انجام نظرسنجی های الکترونیکی از برنامه های تلویزیونی و راه اندازی زیرسایتهای متناسب با مناسبتهای مختلف بخش دیگری از فعالیتهای عمده واحد سایت را تشکیل می دهد.

5ـ نشست‌های علمی و پژوهشی
این نشست‌ها جنبه دیگری از فعالیت‌های مرکز تحقیقات است که طی آن هم دستاوردهای علمی ـ پژوهشی مرکز معرفی می‌شود و هم در جهت ارتقای دانش پژوهشگران تلاش به عمل می‌آید.

ارتباط با مرکز
   وب سایت :     www.rcirib.ir
   ایمیل :      rcirib@irib.ir
   تلفن :    3_22013591
   صندوق پستی :   15875 - 3444