صفحه نخست » گفتگو » بیمه پیشگیری اجتماع محور

بیمه پیشگیری اجتماع محور

یکی از محورهای سایت بانک اطلاعات آسیب های اجتماعی گفتگو با صاحب نظران می باشد. این گفتگو با موضوع بیمه پیشگیری محور با جناب آقای دکتر مهرداد احترامی روانپزشک و قائم مقام مرکز توسعه پیشگیری و درمان اعتیاد سازمان بهزیستی کشور انجام شده است . ضمن تشکر از ایشان مطالب گفتگو به شرح ذیل ارائه می گردد :

دکتر احترامی

1)     ابتدا یک تعریف کلی از پیشگیری و بیمه ارائه دهید :

پیشگیری نوعی اندیشه سیستمیک، خلاق و هوشمندانه است که بر اساس پیش بینی آینده و انتخاب کم عارضه ترین و پرمنفعت ترین هدف و بر مبنای شرافت انسانی و عدالت اجتماعی مداخله و اقدام می نماید.دربیمه هم بحث احتمال پیدایش خسارت برای یک سری شرکت ها وجود دارد لذا بر اساس بزرگی خسارت حق بیمه متفاوت است. بنا براین بیمه یعنی کارکردن با احتمال  یک خسارت و ایجاد احساس آرامش و افزایش ریسک پذیری افراد برای مداخله کردن در یک پدیده ای است که منجر به توسعه فردی و اجتماعی می شود و یا در جریان عادی زندگی از یک ناخوشی جلوگیر ی می کند.

2)     ارتباط این دو چگونه می باشد؟

این ارتباط در دو بخش وجود دارد هم در پیشگیری و هم در بیمه ما از آینده صحبت می کنیم در پیشگیری ما احتمال بروز مشکل را کم می کنیم در بیمه هم اگر احتمالاً مشکلی پیش آید شرکت بیمه بایستی خسارت دهد.پس ما از بروز احتمالی یک مشکل در هردو صحبت می کنیم.لذا اگر ما جلوی احتمالی بروز را از طریق فرایندهای پیشگیرانه کم کنیم بیمه خسارت کمتری می پردازد واین در نهایت به نفع شرکت های بیمه ای خواهد بود.

3)     در سایر کشورها و در ایران چه اقداماتی در این خصوص انجام گرفته است ؟

در ایران کارهای پراکندگی صورت گرفته است اما در حد قوانین حوره بیمه ای نیست. در سال 1382 اولین باراین موضوع را دکتر بینا زاده بر اساس یک سری مدل های درآمدی در پیشگیری از اعتیاد کار را شروع کرد.درسال1384 نیز یک کارگاه یک روزه برای انتقال این مفاهیم با حضور وزیر وقت صورت گرفت که با تغییرات دولت این موضوع مسکوت ماند.در دفتر تحقیق و توسعه سازمان بهزیستی کشور سال 1388 مطالعه امکان سنجی بیمه های خرد اجتماع محور در استان تهران با این فکر که آیا امکان انجام این خدمات در کشور ما وجود دارد و اینکه چقدر افراد از برنامه های پیشگیری از جمله پیشگیری از اعتیاد، پیشگیری از طلاق، پیشگیری از خودکشی، پیشگیری از نابینایی و ناشنوایی استقبال می کنند؛ صورت گرفت و با این سوال که چقدر حاضرید حق بیمه برای پیشگیری از این مقوله ها بپردازید؟ با توجه به میانگین حقوق آن سال که 560 هزار تومان بود حاضر بودند ماهیانه 20 هزار تومان برای هر کدام از موضوعات فوق پرداخت کنند.که اگر این عدد را برای کل جمعیت کشور محاسبه کنیم 8 میلیارد و 500 هزار تومان در سال مردم حاضرند برای این 5 تا مشکل بپردازنند که البته مبلغ کمی در مقابل خسارت ها می باشد.در فنلاند نیز برای مقابله با فقر مدل بیمه های اجتماع محور کار شده بود. در هند و کشورهای آمریکای لاتین هم بر ضد فقر اقدامات بیمه ای صورت گرفته است.

4)     چه موضوعاتی می تواند شامل این نوع بیمه بشود؟

قطعاً بخش هایی از سلامت مثل بیماری های قلبی عروقی که در راًس عوامل مرگ ومیر کشور ما هست ومسائلی که به رفتار مردم بر می گردد مثل ورزش کردن، استفاده از خدمات مشاوره ای و روان شناختی، چه برای انجام رفتار اجتماعی و چه برای عدم مشارکت اجتماعی؛ می تواند موضوع بحث های بیمه ای قرار بگیرد.

 

5)     نقش مردم، صنعت بیمه و دولت در این موضوع چیست؟

البته می بایست یک آسیب شناسی در صنعت بیمه در کشور صورت بگیرد. به نظر می رسد ما در صنعت بیمه در کشور مسئله داریم ( آیا صنعت بیمه رقابتی است ؟ آیا به فکر صرفه جویی در منابعش است ؟ آیا به اندازه کافی مشتری مدار است ؟ آیا به اندازه کافی مشتری مدار، خلاق و آینده نگر است ؟ آیا به درستی خسارت ها و فرایند ها را نشانه گیری کرده ؟ به نظر می رسد صنعت بیمه کار کردن با تعدادی است که خود را بیمه می کنند و حق بیمه و خسارت می دهند اگر احتمال پیدایش یک خسارت زیاد است حق بیمه را افزایش نمی دهند و اینکه احتمال وقوع را در نظر نمی گیرند و احتمال وقوع  را با احتمال بروز نشان می دهند ( مثلاً اگر احتمال بروز زیاد شد حق بیمه را زیاد می کنند) . به عنوان نمونه من و شما به عنوان راننده باید بیمه شویم چون رفتار من است که تعیین می کند چقدر باید خسارت و حق بیمه بدهم ؛ در ایران اتومبیل ها بیمه می شوند در حالیکه این امر منجر به تغییر رفتار نمی شود پس مردم نقش مهمی در این فرایند دارند و اینکه مطلب را درک کنند و تقاضای بیمه ای را بکنند که منجر به کاهش خسارت خواهد شد .دولت هم موظف است یک سری بیمه های اجباری با سوبسیدهایی را ارائه دهد که منجر به تغییر رفتار شود مثلاً درکارخانه ها بیمه هایی برای حوادث تعریف کند و حق کارفرمایی برای آن تعریف کند در این صورت شرکت ها ی بیمه حاضرند کارهایی را برای دقت در انجام کار و پیشگیری از بروز را انجام دهند. . بنابر این در مدل پیشگیری اجتماع محور فرض ما این است که این سود بین فرد، جامعه و موئسسات بیمه ای تقسیم می شود.یعنی شرکت های بیمه ای سرمایه گذاری می کنند که نهایتاً منجر به سودشان می شود. 

6)     چه الزاماتی برای انجام آن وجود دارد ؟( پژوهشی، نگرشی، آموزشی و...)

یک مطالعه در مرکز ملی مطالعات اعتیاد انجام شده است نتایج نشان داد مردم به فرکانس تنبیه بیشتر پاسخ می دهند تا به شدت تنبیه ( مثلاً به تعداد پلیس بیشتر در چهار راه ها بیشتر اهمیت می دهند در مقابل اینکه ممکن است با آن خطر جان خود را از دست می دادی). و این نشان از این می باشد که ما آینده را زیاد جدی نمی گیریم و اتفاقات را به قضاء و قدر نسبت می دهیم در صورتی که رفتار ما در تبین آینده موثر است و این موضوع در تعالیم دینی ما نیز وجود دارد که رفتار ما با موضوعات خوب یا بد عوارضی را برای ما خواهد داشت. لذا این تغییر نگرشی است که برای مردم باید اتفاق بیفتد و موئسسات بیمه ای نیز باید آموزش ببینند که در یک فرایند بیمه ای سودشان به نفع سرمایه گذاری است

7)     از منظر طیف مداخلات پیشگیرانه، بیمه پیشگیری محور چگونه انجام می شود؟در واقع امکان مداخلات پیشگیری چقدر است که بهتر بتوان محاسبه کرد؟ پیشگیری یک طیف است در این طیف اگر مداخلاتی را به عنوان طیف پیشگیری در نظر بگیریم در بند اول آن افزایش دانش و مهارت فردی است مثلاً درپیشگیری از اعتیاد کودکان و نوجوانان والدگری خوب و اقدامات مدرسه محور می تواند بسیار مهم باشد.

- آموزش ارائه کنندگان خدمات مثل روانشناسان، مددکاران، پزشکان و..

- گسترش شبکه ها و ائتلاف هایی که منجر به این شود که هم منابع جاری شود و هم مهارت های فنی و مسئولیت ها افزایش پیدا کند این اقدام را شرکت های بیمه ای می توانند با مذاکره ای که با سازمان ها انچام می دهند باعث شوند تا کردار سازمانی و قوانین سازمانی تغییر پیدا کند و در نهایت  منجر به پیشگیری شود .

  

     8) چه مراحلی برای اجرایی شدن آن پیش بینی می کنید؟

همین کار که این موضوع را در سایت وزارتخانه بارگذاری می کنید کار مهمی صورت می گیرد زیرا شرکت های بیمه ای و سازمان ها توجه شان جلب می شود. جلسات متعددی را در سال 87 با شرکت های بیمه ای داشته ایم که به علت تغییرات سازمانی متو قف شد.آخرین خبر هم این موضوع در مرکز توسعه پیشگیری سازمان بهزیستی کشور جزء کار ویژه های سازمان گذاشته شده است که قرار است تا آخر سال به صورت طرح و لایحه برای قانونی کردن خدمات بیمه پیشگیری از طریق هئیت دولت در مجلس مطرح شود . آگاهی شرکت های بیمه ای و پژوهش های مرتبط با این فرایند کمک کننده است، بعلاوه صنعت بیمه می بایست از شکل تجاری و صنعتی مناسبی برخوردار شوند تا بتواند برنامه های آینده نگر را درخود جای دهند و قوانین نیز تا حدودی باید تغییر پیدا کند.

(9چه موانع و راه حل هایی برای آن می توان در نظر گرفت؟

یک اشکال نگرشی در متخصصین وجود دارد که فکر می کنند مردم حاضر نیستنند برای خدمات پیشگیری هزینه ای پرداخت کنند. و یا اینکه مردم ما خیلی با مدل های پیشگیری آشنا  نیستنند  و یا هنوز خدمات استانداردی برای آن تعریف نشده باشد که منجر به شکست شرکت های بیمه ای در دستاوردهای پیشگیرانه شود و یا ممکن است شرکت های بیمه ای بگویند ما سود خود را می کنیم و چه نیازی به این برنامه ها داریم پاسخ این است که سود ده ها برابری می برند و این برای برداشتن موانع خوب می باشد.

(10 آیا دولت جدید می تواند برای تسهیل آن وظیفه ای بر عهده بگیرد؟

به نظر می رسد اگر دولت با این مفهوم موافق باشد قادر خواهد بود که از طریق مکانیزم بیمه ای و قانونی تفهیم بکند که مردم به طور مشخص در سرنوشت خود دخالت کنند و در نهایت سودش به نفع مردم  خواهد بود.نقش دولت تسهیل این راهکارهای اجرایی است و آشنا کردن مردم، صدا سیما ، شرکت های بیمه ای  با این مفاهیم و تسهیل قوانین بالا دستی برای شرکت های بیمه ای .


این گفتگو توسط سرکار خانم فریبا موسوی رئیس گروه مواد مخدر و روان گردان ها، معاونت رفاه اجتماعی با جناب آقای دکتر مهرداد احترامی قائم مقام مرکز توسعه پیشگیری و درمان اعتیاد سازمان بهزیستی کشور در تاریخ 1392/5/29صورت گرفته است.